Kiến thức kế toán

Khoản chi bị loại hiếm khi vì nó không có thật. Nó bị loại vì hồ sơ không chứng minh được điều mà luật yêu cầu chứng minh. Bảy nhóm dưới đây lấy theo đúng danh mục tại Điều 9 khoản 2 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, kèm hồ sơ cần chuẩn bị cho từng nhóm.

Mua cá của ngư dân, mua rau của nhà vườn, mua phế liệu của người thu nhặt — không ai trong số họ xuất được hóa đơn. Luật có đường cho việc này: bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn. Nhưng chỉ cho một số trường hợp được liệt kê, và kèm điều kiện đã siết lại từ 2025.

Mẹ giữ một cuốn sổ tay. Con trai đứng tên đăng ký và lo bán hàng. Em dâu thỉnh thoảng nhập liệu khi rảnh. Hỏi tháng trước doanh thu bao nhiêu, ba người đưa ra ba con số. Đây là tình trạng bình thường của rất nhiều hộ kinh doanh gia đình, và từ 2026 nó có hệ quả cụ thể về tiền.

“Chứng từ hợp lệ” không phải thuật ngữ trong luật. Luật Kế toán đặt ra một bộ tiêu chí, luật thuế đặt ra một bộ khác, và một tờ giấy đạt bộ này vẫn có thể trượt bộ kia. Bài này tách rõ hai bộ tiêu chí đó, rồi soi bốn tờ giấy hay bị nhầm lẫn nhất.

Thông tư 88/2021/TT-BTC liệt kê bảy sổ kế toán cho hộ kinh doanh kê khai. Ba sổ không hộ nào thoát được, bốn sổ còn lại chỉ mở khi có nghiệp vụ tương ứng. Từ kỳ tính thuế 2026, sổ chi phí đổi vai: nó quyết định số thuế phải nộp.